Bediüzzaman'ın bu milliyet anlayışı hürriyet fikri ile birlikte İslâm dünyasının sömürgecilik karşısındaki direniş ve istiklal mücadelesine de ışık tutacaktır:"Eğer siz sahfie-i efkârı okusanız, tarîk-i siyaseti görseniz, huteba-i umumî olan doğru konuşan cerâidi dinleseniz, anlayacaksınız ki: Arabistan, Hindistan, Cava, Mısır, Kafkas, Afrika ve emsallerinde o derece fikr-i hürriyetin galeyanıyla, âlem-i İslâmın efkârında öyle bir tahavvülü azîm ve inkılâb-ı acîb ve terakkî-i fikrî ve teyakkuzu tam intâc etmiştir ki, bahasına yüz sene verse idik yine ucuzdu. Zira hürriyet, milliyeti gösterdi. Milliyet sadefinde olan İslâmiyetin nuranîsi tecelliye başladı."